جراحی رباط صلیبی

جراحی رباط صلیبی

رباط یک طناب بافتی از جنس فیبرهای کلاژن متراکم و مقاوم در برابر کشش بوده و سبب اتصال دو استخوان در محل مفصل می شود. رباط صلیبی از مهم ترین رباط های موجود در محل مفصل زانو است و نقش اساسی در سلامتی و ثبات این مفصل را ایفا می کند. اما متاسفانه ممکن است به سبب فعالیت های شدید بدنی دچار آسیب شده و فرد متحمل درد و التهاب شدیدی شود. در این موارد لازم است به پزشک متخصص ارتوپد مراجعه شود.

فیلم عمل جراحی رباط صلیبی

آنچه در این مقاله می خوانید

در فیلم زیر فیلم عمل جراحی رباط صلیبی قدامی یا acl به صورت انیمیشن نمایش داده شده است.

رباط صلیبی کجاست؟

علاوه بر رباط صلیبی قدامی( رباط متقاطع جلویی) در مفصل زانو انواع دیگری از رباط ها حضور دارند و هر کدام وظیفه ی اتصال استخوان های مختلفی را عهده دار هستند. در واقع این رباط ها مانند یک طناب دور مفصل قرار گرفته و مانع از حرکت اضافی استخوان ها به جهت های مختلف می شوند و حرکات آنها را به جهات خاص محدود می کنند. رباط های مفصل زانو نیز، تنها امکان خم و راست شدن و حرکت بسیار محدود به طرفین را به استخوان های زانو یعنی؛ استخوان ران، درشت نی، کشکک، در محل مفصل زانو را می دهند. به همین ترتیب رباط های موجود در زانو شامل موارد زیر هستند:

  1. رباط صلیبی قدامی/ لیگمان متقاطع جلویی (ACL) به انگلیسی Anterior Cruciate Ligament: در ناحیه مرکز زانو و کنترل حرکت ساق پا به جلو
  2. رباط صلیبی خلفی/ لیگمان متقاطع پشتی (PCL) به انگلیسی Posterior Cruciate Ligament: در ناحیه مرکز زانو  و کنترل حرکت ساق به عقب
  3. رباط کلترال داخلی/ لیگمان طرفی داخلی (MCL) به انگلیسی Medial Collateral Ligament: ثبات ناحیه داخلی زانو
  4. رباط کلترال خارجی/ لیگمان طرفی خارجی (LCL) به انگلیسی Lateral Collateral Ligament: ثبات ناحیه خارجی زانو

به تازگی جراحان ارتوپد با تحقیقاتی که در ناحیه مفصل زانو انجام داده اند دریافتند در قسمت جلویی زانوی برخی از افراد یک رباط دیگر وجود دارد و آن را ALL نامگذاری کرده اند این رباط وظیفه ی کنترل چرخش های استخوان ساق پا را بر عهده دارد.

انواع رباط صلیبی

رباط صلیبی قدامی و پشتی در کپسول مفصلی زانو قرار گرفته و به سبب آناتومی خاصی که دارند به این نام معروف هستند.

  • رباط صلیبی قدامی (ACL): این رباط از سطح داخلی کندیل خارجی استخوان ران شروع شده و تا قسمت جلویی درشت نی در زانو امتداد می یابد. در حالت ایستاده و زمانی که زانو کاملا صاف است؛ رباط ACL به حالت کشیده درآمده و مانع حرکت زانو به عقب می شود؛ اما هنگامی که زانو به شکل خم قرار می گیرد رباط صلیبی نیز کاملا شل می شود.
  • رباط صلیبی پشتی(PCL): این رباط در برابر کشش بسیار مستحکم تر از نوع قدامی است و تقریبا دو برابر آن قدرت دارد. این رباط با اتصال سطح خارجی کندیل داخلی استخوان ران به قسمت پشتی درشت نی؛ مانع از حرکت درشت نی به سمت عقب می شود.
پارگی رباط صلیبی بر اثر پیج خوردگی زانو
پیچ خوردگی زانو
پیچ خوردگی زانو

علت های آسیب دیدگی و پاره شدن رباط

رباط صلیبی عمدتا در هنگام فعالیت های شدید بدنی دچار آسیب می شود. به همین سبب ورزشکاران  بخصوص فوتبالیست ها اصلی ترین افراد در خطر پارگی رباط صلیبی می باشند. پارگی رباط صلیبی ممکن است به صورت کامل و یا جزئی بوده و سبب آسیب به غضروف، مفصل زانو و یا مینیسک شود. ممکن عوامل متعددی موارد زیر، منجر به آسیب رباط زانو شوند:

جراحی رباط صلیبی جراحی رباط صلیبی جراحی رباط صلیبی جراحی رباط صلیبی جراحی رباط صلیبی جراحی رباط صلیبی جراحی رباط صلیبی

  • فشار و ضربه: ضربه به مفصل زانو مخصوصا زمانی که زانو خم و رباط به صورت شل قرار می گیرد سبب پارگی آن می شود. برای مثال ورزش های حرفه ای مانند فوتبال و کشتی، و یا بازی های پر خطر که با پریدن از ارتفاع همراه است. همچنین زمانی که فرد در هنگام دویدن ناگهان می چرخد و یا سرعتش را کم می کند. در آخر حوادث ناگهانی مانند تصادفات، بلایای طبیعی و زمین خوردن
  • عوامل ژنتیکی: در برخی از افراد به سبب ویژگی های وراثتی ممکن است رباط صلیبی حساس و آسیب پذیر باشد.
  • هورمون ها: عوامل هورمونی اغلب سبب افزایش ریسک آسیب رباط صلیبی ACL در خانم ها می شود. وجود گیرنده های مربوط به هورمون های جنسی استروژن و پروژسترون در سطح رباط صلیبی زانو؛ احتمال تاثیر آنها بر آسیب و پارگی ACL را در خانم های ورزشکار و در معرض خطر، تقویت می کند.
  • عوامل آناتومیک: عواملی نظیر هایپراکستنشن زانوها، پرونیشن پا، سستی رباطی و همچنین زمانی که شکاف بین کندیلی ران کوچک است و یا زاویه Q بیشتر از حالت نرمال می باشد.

متاسفانه پارگی رباط ACL معمولا با آسیب مینیسک، کپسول مفصل زانو و رباط صلیبی پشتی همراه می شود.

علائم کشیدگی رباط صلیبی

کشیدگی رباط صلیبی به دنبال کشیده شدن نوار های بافت فیبری در این رباط اتفاق می افتد. امکان کشیدگی رباط ها در هر یک از مفاصل بدن وجود دارد و شایع ترین آن رباط مچ پا می باشد. رباط صلیبی زانو نیز در مفصل زانو بر اثر ضربه و یا چرخش ناگهانی زانو، و یا کشیده شدن بیش از اندازه پا، دچار کشیدگی می شود. این کشیدگی درجه های مختلفی داشته و بر اساس میزان آن، صدمه کامل و یا ناقص به همراه علائم متفاوت در محل مفصل ظاهر خواهد شد:

  1. درجه یک: آسیب دیدگی جزئی است و کشیدگی زانو سبب کشیدگی رباط شده و بافت رباط دچار آسیب می شود ولی ساختار اصلی آن سالم می ماند. این آسیب سبب کوفتگی، التهاب و درد خفیف در محل مفصل می شود و ریسک کشیدگی مجدد را افزایش میدهد
  2. درجه دو: در این حالت تعداد فیبرهای آسیب دیده بیشتر است و تعدادی از الیاف بافت و رشته های رباط پاره می شوند اما ساختار آن همچنان حفظ شده و سالم می ماند. درد، ناپایداری زانو، کوفتگی، اسپاسم عضلانی و همچنین تورم بروز خواهد کرد.
  3. درجه سوم: در این مورد رباط ساختار اصلی خود را از دست میدهد و به طور کامل دچار پارگی می شود. درد، تورم و ناپایداری زانو، ناتوانی در حرکت دادن زانو، خونریزی و کبودی شدید از علائم این آسیب می باشند. این افراد صدای تق تق را در زانوی خود حس می کنند

درمان: مراجعه به پزشک ارتوپد در هر یک از درجه های پارگی ضرورت دارد. اما برای کاهش درد و تورم در ساعات اولیه انجام مراحل زیر کمک کننده است:

  • مصرف مسکن
  • استفاده از کمپرس یخ به مدت 15 الی 20 دقیقه هر 2 ساعت یکبار
  • بانداژ کردن: این عمل سبب کاهش تورم میشود. توجه داشته باشید که بیش از اندازه باند را دور موضع نپیچید.
  • نگه داشتن ناحیه آسیب دیده به سمت بالا برای جلوگیری از تورم
  • جلسات فیزیوتراپی با تشخیص پزشک
  • پارگی درجه سه: در این صورت عمل جراحی رباط صلیبی توسط جراح متخصص ارتوپد؛ جهت ترمیم رباط انجام خواهد شد.
پارگی کامل و پارگی جزئی رباط صلیبی قدامی acl
انواع پارگی رباط صلیبی
انواع پارگی رباط صلیبی

فرق بین کشیدگی رباط و پارگی آن چیست؟

شدت ضربه و آسیب وارد شده به محل مفصل زانو تعیین کننده عواقب بعدی یعنی کشیدگی و یا پارگی رباط است. در صورتی که ضربه شدت کمتری داشته باشد و تنها بافت رباط دچار آسیب شده و ساختار اصلی آن حفظ شود کشیدگی خفیف اتفاق افتاده است. در صورتی که شدت آسیب بالا باشد و رباط ساختار خودش را از دست بدهد پارگی به صورت کامل اتفاق می افتد.

جراحی رباط صلیبی جراحی رباط صلیبی جراحی رباط صلیبی جراحی رباط صلیبی جراحی رباط صلیبی جراحی رباط صلیبی جراحی رباط صلیبی جراحی رباط صلیبی جراحی رباط صلیبی جراحی رباط صلیبی جراحی رباط صلیبی

جراحی بازسازی رباط صلیبی(Anterior Cruciate Ligament Reconstruction)

معاینه های بالینی توسط پزشک ارتوپد به مراتب اهمیت بیشتری نسبت به عکس های رادیولوژی جهت تشخیص های اولیه دارد. برخی از آسیب ها تنها با فیزیوتراپی ترمیم می شوند اما در موارد شدیدتر در وهله ی نخست عمل جراحی و پس از آن جلسات فیزیوتراپی تجویز خواهد شد. بسته به نظر پزشک ممکن است جهت آماده سازی های لازم پیش از جراحی نیز چند جلسه فیزیوتراپی لازم باشد. در نهایت پزشک با در نظر گرفتن مواردی نظیر سن، میزان فعالیت های بدنی و آسیب های موجود در زانو تصمیم به انجام جراحی خواهد گرفت.

از آنجایی که رباط صلیبی پاره شده توانایی ترمیم را ندارد عمل بازسازی آن توسط بهترین جراح رباط صلیبی، بیمار را به فعالیت های روزمره خود بازمی گرداند. این جراحی با برش های بسیار کوچک و با استفاده از یک آرتروسکوپ انجام می شود.

پیش از انجام عمل جراحی اقداماتی نظیر بررسی تست های آزمایشگاهی، قطع مصرف سیگار،کنترل قند خون و همچنین تزریق آنتی بیوتیک ها دقایقی پیش از شروع جراحی، صورت می گیرد.

جراحی رباط صلیبی چگونه انجام می شود؟

  1. ابتدا رباط صلیبی آسیب دیده برداشته می شود.
  2. سپس اتوگرافت و یا آلوگرافت انجام میشود: تاندون از نظر ساختار و عملکرد بسیار شبیه به رباط عمل می کند. جراح توسط تجهیزات تخصصی قطعه ای تاندون از ناحیه عضله چهار سر ران، عضله همسترینگ و یا کشک زانوی بیمار برمیدارد و جایگزین رباط در محل آسیب دیده می کند. در برخی از موارد ممکن است از تاندون های اهدایی استفاده شود.
  3. از طریق سوراخ های ایجاد شده در استخوان ران و انتهای درشت نی: گرافت توسط ابزارهای لازم مانند پیچ و مهره در محل مورد نظر قرار می گیرد.
  4. سپس حفره های ایجاد شده بخیه می شوند
  5. معمولا بیمار یک شب در بیمارستان بستری می شود.

عمل بازسازی رباط صلیبی به چه کسانی توصیه نمی شود؟

تنها زمانی این عمل توصیه می شود که امکان ترمیم رباط به خودی خود وجود ندارد بنابراین در صورتی که کشیدگی جزئی بوده و فعالیت های فرد مستلزم ایستادن های طولانی و فعالیت های شدید بدنی نباشد عمل جراحی توصیه نمی شود. همچنین در کیس هایی با اضافه وزن بالا، مصرف سیگار به دفعات بالا، بیماری های زمینه ای مانند دیابت، فشار خون بالا ؛ نیز توصیه نمی شود.

مراقبت های بعد از عمل رباط صلیبی

لازم است بیمار با انجام مراقبت های مخصوص؛ به افزایش بازدهی نتیجه جراحی کمک کند. به همین منظور رعایت نکات زیر در دوران ریکاوری عمل بازسازی رباط توصیه می شود:

  1. محل جراحی را تمیز و ضدعفونی کرده و پانسمان را تعویض کنید.
  2. در هنگام استحمام (در صورت تایید پزشک) مانع رسیدن رطوبت به ناحیه جراحی شوید.
  3. داروهای تجویز شده (مسکن، آسپرین و آنتی بیوتیک) را به موقع و سر وقت مصرف کنید.
  4. نرمش های تجویز شده را مرتب انجام دهید.
  5. در جلسات فیزیوتراپی را شرکت کنید.
  6. بدون تایید پزشک استفاده از پله، رانندگی و فعالیت های شدید بدنی را آغاز نکنید.
  7. حداقل 4 هفته از عصا و یا واکر هنگام راه رفتن کمک بگیرید.
  8. در هنگام خوابیدن از فشار آوردن روی زانوی جراحی شده خودداری کنید.
  9. از زانوبند استفاده کنید.
  10. استفاده از کمپرس یخ تا چند روز پس از عمل (در صورت تجویز پزشک)
  11. استراحت و تغذیه مناسب داشته باشید.
  12. ورزشکاران حرفه ای 8 ماه پس از جراحی می توانند به فعالیت خود بازگردند.

ریسک های عمل جراحی رباط صلیبی چیست؟

این جراحی از کم خطرترین جراحی های زانو به شمار می آید. عوارض و ریسک پس از جراحی بسیار ناچیز می باشد.

با این حال امکان بروز عوارض در تعدادی از بیماران همچنان وجود دارد:

  • لخته شدن خون در ناحیه جراحی: معمولا این مورد با تجویز آسپرین توسط پزشک برطرف می شود
  • عفونت در ناحیه جراحی شده: معمولا مصرف آنتی بیوتیک ها قبل و بعد از جراحی از عفونت جلوگیری میکند.
  • درد و مشکلات احتمالی مانند پارگی تاندون و یا شکستگی، در ناحیه ی برداشت تاندون
  • انتقال بیماری های عفونی و یا ویروسی از تاندون اهدا شده
  • آسیب به اعصاب و یا عروق محل جراحی
  • محدودیت حرکت بر اثر جراحی
  • پارگی و یا کشیدگی مجدد در رباط بازسازی شده

البته شما با انتخاب یه ارتوپد با تجربه و متخصص میتوانید این ریسک ها و عوارض رو به حداقل برسانید.

پس از جراحی رباط باید انتظار چه چیزی را داشت؟

در عمل جراحی رباط صلیبی نیز مانند دیگر عمل های تخصص ارتوپدی علاوه بر تجربه پزشک معالج؛ رعایت دقیق مراقبت های پس از جراحی توسط بیمار نیز لازم است. در صورت به تعویق انداختن عمل، ریسک ابتلا به آرتروز و یا پارگی مینیسک نیز افزایش می یابد. بنابراین با توجه به میزان آسیب دیدگی و وضعیت بالینی بیمار، حداقل 80% افراد بعد از عمل به عملکرد قبلی خود بازخواهند گشت و با شرکت در جلسات فیزیوتراپی به مدت 6 ماه توانایی و قدرت بدنی خود را بدست خواهند آورد.

درد بعد از عمل رباط صلیبی زانو

معمولا درد در بیمارانی که با روش اتوگرافت (از تاندون های عضلات خودشان استفاده شده است)، عمل شده اند بیشتر دیده می شود و میزان عمده ی درد مربوط به عضله ای است که تاندون از آن برداشت شده است. اما به طور کلی اگر سطح درد؛ بعد از جراحی به صورت فزاینده افزایش نیابد جای نگرانی نداشته و با مصرف داروها و توصیه های پزشک، به مرور کاهش می یابد.

وجود تب پس از عمل جراحی رباط صلیبی زانو

تب بعد از عمل های جراحی مختلف اتفاق می افتد و معمولا دمای بدن بیمار در روزهای پس از جراحی بالا تر از حد معمول است. خوشبختانه بسیاری از ین موارد جدی نبوده و با مصرف دارو کنترل می شوند. اما در این میان در بعضی از بیماران، بروز تب به منزله ی یک علامت هشدار دهنده ی جدی مانند عفونت در محل جراحی می باشد. بنابراین تشخیص با پزشک معالج بوده و لازم است تب، لرز، تورم و درد تشدید شونده را حتما با پزشک درمیان بگذارید.

بهترین جراح رباط صلیبی

از آنجا که رباط صلیبی عضو بسیار حساسی در زانو محسوب میشود و بسیاری از افراد بخصوص ورزشکاران و فوتبالیست هایی که دچار پارگی رباط یا کشیدگی میشوند ممکن است بخاطر یک عمل بد زندگی ورزشی خود را تمام شده ببینند، از این رو فرد آسیب دیده در این گونه موارد بدنبال دکتر خوب برای جراحی رباط صلیبی در تهران یا شهرهای دیگه می باشد.

دکتر فرشاد ابوالقاسم زاده فارغ التحصیل فلوشیپ (فوق تخصص) جراحی تومورهای ارتوپدی در دانشگاه علوم پزشکی ایران است و از ابتدای سال 1395 فعالیت خود را بعنوان فلوشیپ (فوق تخصص) تومورهای ارتوپدی در چند مرکز شهر تهران آغاز کرده است.

ایشان علاوه برتوانایی انجام کلیه اقدامات ارتوپدی عمومی مثل جراحی شکستگی ها، تعویض مفاصل زانو و لگن، جراحی تاندونها و اعصاب، اصلاح انحرافات و ناهنجاریهای استخوانی، درمان کمردرد و بیماری های دیسک بین مهره ای و جراحی آسیب های رباط و منیسک و آرتروسکوپی، در زمینه جراحی تومورهای ارتوپدی خدمات فوق تخصصی ارائه می نمایند.

هزینه عمل جراحی رباط صلیبی
هزینه بازسازی رباط صلیبی
هزینه بازسازی رباط صلیبی

هزینه عمل رباط صلیبی زانو

خوشبختانه هزینه های عمل رباط صلیبی تحت پوشش بیمه قرار دارد و در صورتی که بیمار علاوه بر بیمه پایه تحت پوشش بیمه تکمیلی نیز باشد هزینه ها کاهش بیشتری خواهد داشت. به طور کلی محل انجام عمل جراحی و تجهیزات استفاده شده در قیمت نهایی تاثیر مستقیم دارد با این حال این فرایند هزینه های دیگری را نیز شامل می شود:

  • داروها
  • عکس برداری، آزمایشات
  • جلسات فیزیوتراپی
  • پذیرش بیمارستان
  • اتاق عمل و جراحی
  • بریس و عصا

برای آگاهی از قیمت عمل بازسازی رباط صلیبی و یا هر عمل دیگه ای مثل تعویض مفصل لگن که مد نظرتان است از طریق شماره های مطب یا اینستاگرام با ما در ارتباط باشید.